დოპინგ-კონტროლის პროცესი

საშეჯიბრო ტესტირება

საშეჯიბრო ტესტირება ხდება სპორტული შეჯიბრებების დროს. სპორტსმენები ძირითადად შერჩეულნი არიან შემთხვევითად გუნდური სიებიდან ან შეჯიბრების მონაწილეებიდან. შერჩევა ასევე შეიძლება მოხდეს სპეციფიკურ კრიტერიუმებით, როგორიცაა საბოლოო შედეგები, ფორმის ნომრები, სპორტის კატეგორიები ან მიზნობრივი შერჩევა. დოპინგ-კონტროლი ეხება ასევე სათადარიგო სპორტსმენებს.

ეროვნული ტესტირების პროგრამა იმართება GADCEA-ს მიერ, WADA-ს საერთაშორისო სტანდარტის მიხედვით, პროგრამა მოიცავს შარდისა და სისხლის ნიმუშების აღებას, რომელიც ტარდება როგორც საშეჯიბრო ისე არასაშეჯიბრო პერიოდებში.

საშეჯიბრო ტესტირება მოიცავს თორმეტ საათს სპორტსმენის დაგეგმილი ღონისძიების დაწყებამდე ღონისძიების დასრულებამდე. ტესტირება ჩვეულებრივ ხდება მას შემდეგ, რაც სპორტსმენი დაასრულებს დღის შეჯიბრებით აქტივობებს.

არასაშეჯიბრო ტესტირება

არასაშეჯიბრო ტესტირება გულისხმობს დოპინგ-კონტროლს, რომელიც ხორციელდება ოფიციალური საჯიბრო ღონისძიებების გარეთ, ანტიდოპინგური წესების შესაბამისად. ამ ტიპის ტესტირება შეიძლება მოულოდნელად მოხდეს ნებისმიერ დროს და ნებისმიერ ადგილას, წინასწარი შეტყობინების გარეშე.

რეგისტრირებულ ტესტირების ცხრილში (RTP) შემავალი სპორტსმენებმა უნდა წარადგინონ ინფორმაცია ადგილმდებარეობაზე და შეიძლება გაიარონ ტესტირება სხვადასხვა ადგილებში, მათ შორის საცხოვრებელ ადგილზე, სავარჯიშო ობიექტებში, საერთაშორისო ლოკაციებზე ან სხვა შესაბამის ადგილებში.

გუნდები ძირითადად გადიან დოპინგ-კონტროლს გუნდური სავარჯიშო სესიების დროს, მაგრამ ინდივიდუალურმა სპორტსმენებმა ასევე შეიძლება გაიარონ დოპინგ-კონტროლი სხვადასხვა ადგილებში, მათ შორის საცხოვრებელ სახლებში.

ნიმუშის აღების პროცედურა

ნიმუშის აღება მოიცავს ამ თანამიმდევრულ ნაბიჯებს:

1. შეტყობინება

დოპინგ-კონტროლის ოფიცერი (DCO) ან თანმხლები პირი (Chaperone) სპორტსმენს ატყობინებს, რომ იგი შერჩეულია ტესტირების გასავლელად. ამავდროულად, სპორტსმენს ეცნობება, თუ რომელი ანტიდოპინგური ორგანიზაციის (ADO) უფლებამოსილების ფარგლებში ტარდება აღნიშნული პროცედურა.

2. დოპინგ-კონტროლის სადგურში გამოცხადება

სპორტსმენი ვალდებულია დაუყოვნებლივ გამოცხადდეს დოპინგ-კონტროლის სადგურში. გამონაკლის შემთხვევებში (მაგალითად: მედლების გადაცემის ცერემონია, მედიასთან ინტერვიუ და ა.შ.), მას შეიძლება მიეცეს გამოცხადების დროებითი გადავადების უფლება, თუმცა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც გაივლის პირველად რეგისტრაციას სადგურში.

3. კონტეინერისა და კომპლექტის შერჩევა

შარდის სინჯი: სპორტსმენი დოპინგ-კონტროლის პერსონალის მიერ შეთავაზებული ვარიანტებიდან თავად ირჩევს შარდის შესაგროვებელ კონტეინერს.
სისხლის სინჯი: სისხლის აღების საჭიროებისას, სპორტსმენი წარმოდგენილი ალტერნატივებიდან თავადვე ირჩევს სისხლის აღების სპეციალურ კომპლექტს.

4. სინჯის ჩაბარება

შარდის სინჯი: როდესაც სპორტსმენი მზად არის, იგი აბარებს შარდის სინჯს დოპინგ-კონტროლის ოფიცრის ან თანმხლები პირის (Chaperone) უშუალო ვიზუალური მეთვალყურეობის ქვეშ.
სისხლის სინჯი: სისხლის აღების ოფიცერი (BCO) სპორტსმენისგან იღებს სისხლს ორ ფლაკონში, რომლებიც შემდგომში განისაზღვრება, როგორც „A" და „B" სინჯები.

5. სინჯის გადანაწილება

შარდის სინჯი: სპორტსმენი თავად ანაწილებს შარდს „A" და „B" ბოთლებში, ხოლო მცირე ნარჩენი რაოდენობა რჩება პირველად კონტეინერში.
სისხლის სინჯი: ფლაკონები თავსდება „A" და „B" სინჯების შესაბამის კონტეინერებში. სპორტსმენის ბიოლოგიური პასპორტის (ABP) პროგრამის ფარგლებში ტესტირებისას, შესაძლოა მხოლოდ ერთი ფლაკონის აღებაც საკმარისი იყოს.

მნიშვნელოვანია: „B" სინჯი სპორტსმენს აძლევს შესაძლებლობას, მოითხოვოს განმეორებითი ანალიზი, თუ „A" სინჯში გამოვლინდება არასასურველი ანალიტიკური დასკვნა (Adverse Analytical Finding), ანუ ე.წ. „დადებითი შედეგი".

6. სინჯის დალუქვა

სპორტსმენი პირადად ახორციელებს „A" და „B" სინჯების ბოთლების/კონტეინერების დალუქვას, რათა გამოირიცხოს უცხო პირთა ჩარევა.

7. შარდის ხვედრითი სიმკვრივის განსაზღვრა

დოპინგ-კონტროლის ოფიცერი (DCO) ზომავს შარდის ხვედრით სიმკვრივეს, რათა დარწმუნდეს, რომ სინჯი აკმაყოფილებს ლაბორატორიულ სტანდარტებს. თუ სინჯი ზედმეტად განზავებულია (წყალგარეულია), სპორტსმენს შეიძლება დამატებითი სინჯის (ან სინჯების) ჩაბარება მოეთხოვოს.

8. დოპინგ-კონტროლის ფორმის შევსება

სპორტსმენი დოპინგ-კონტროლის ოფიცერთან ერთად ავსებს სპეციალურ ფორმას (DCF) – მატერიალური (ქაღალდის) ან ელექტრონული სახით.

ფორმაში მიეთითება: პირადი მონაცემები, ბოლო პერიოდში გამოყენებული მედიკამენტები/ნივთიერებები და სპორტსმენის შენიშვნები/კომენტარები პროცედურის მიმდინარეობის შესახებ.

პროცესის დასრულებისას სპორტსმენს გადაეცემა შევსებული ფორმის ასლი.

9. სინჯის ლაბორატორიაში გაგზავნა

დალუქული სინჯები უსაფრთხოების წესების სრული დაცვით იგზავნება მსოფლიო ანტიდოპინგური სააგენტოს (WADA) მიერ აკრედიტებულ ან დამტკიცებულ ლაბორატორიაში.

კონფიდენციალურობა: ლაბორატორიაში სინჯთან ერთად იგზავნება ფორმის მხოლოდ ის ასლი, რომელიც სრულად ანონიმურია. მასზე დატანილია მხოლოდ სინჯის ბოთლის კოდი/ნომერი, სპორტის სახეობა და სპორტსმენის სქესი. სპორტსმენის ვინაობა ლაბორატორიისთვის უცნობია.